Punthoofd

Van nature ben ik niet al te handig en er is geen foto van mij in mijn kindertijd zonder niet minstens een pleister op elke knie. Nu lijkt Patrick een stuk minder onhandig en had ik er goede hoop op dat de kinderen dat deel van hem zouden erven. Helaas blijkt het onhandigheidsgen dominant over te erven naar alle drie de kinderen.

En net nu de laatste sporen van de Rudolph-neus van Brecht aan het vervagen zijn, de hechtingen uit Stach's kin zijn verwijderd viel Phenna op weg naar huis bijzonder lullig van de stoeprand (hoe het precies gegaan is, is mij nog steeds niet duidelijk, omdat ik er zelf niet bij was). Ze is gelukkig niet buiten bewustzijn geweest, maar was wel behoorlijk aangeslagen en misselijk.

In ieder geval: de hoofdprijs voor "Bult van de eeuw" is bij deze vergeven! (En ja, de bult loopt dus van halverwege de neusbrug tot het eind van haar wenkbrauw en van haargrens tot aan bovenste ooglid.) Arm poppetje!

Oe

Kenzaburo Oe - wie kent hem niet? En voordat mensen beschaamd Wikipedia starten - het is een Japanse Nobelprijswinnaar, op het gebied van literatuur nog wel. Nu gebiedt de eerlijkheid mij te zeggen dat het winnen van die prijs naar mijn mening garant staat voor onleesbare en niet om door te komen werken vol uiterst moeizame symboliek. Van de 104 prijswinnaars ken ik er niet alleen verrassend weinig - van degenen die ik wel ken, vond ik er ook maar negen echt de moeite van het lezen waard (en voor de echte fanaten, dat zijn Garcia Marquez, Canetti, Boll, Sartre, Camus, Hemingway, Faulkner, Mann en Hamsun: de hele lijst is overigens hier te vinden: http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/) en de laatste 25 winnaars hebben mij tot op heden in ieder geval (nog) niet weten te bekoren. Een van de boeken van Oe grijnst mij dan mede om die reden dan ook al enkele jaren verwijtend aan.

Maar wellicht moet ik mijn mening herzien, niet dat iemand nu lovende verhalen over zijn boeken heeft verteld, maar wel dat hij een - naar onze maatstaven - verrassend reeel beeld van het gedrag van de Japanse soldaten in de Tweede Wereldoorlog heeft gegeven in een van zijn boeken. Zo'n reeel beeld dat hij daarvooor is aangeklaagd door een voormalige - nu 91-jarige -commandant en een 75-jarige broer van een voormalige commandant in Okinawa. Een zaak waarbij je vooraf vreest voor het oordeel, maar de rechtbank was gelukkig van mening dat Oe wel een punt had en oordeelde dat het Japanse leger verregaand betrokken was bij de collectieve zelfmoord van de Okinawezen. De eisers gaan uiteraard in hoger beroep: afwachten dus of die rechters daar ook zo koelbloedig zijn. Of de eisers die einduitspraak nog zullen meemaken is daarbij een heel ander punt van zorg. Maar voor het geval dat Oe in hoger beroep onderuit gaat: koop de boeken van Oe, al was het alleen maar om hem te steunen!

Uit de Yomiuri Shinbun van 29 maart:

OSAKA--The Osaka District Court on Friday rejected a damages lawsuit against Nobel Prize-winning writer Kenzaburo Oe and a publisher brought by a veteran of the Imperial Japanese Army and a brother of a deceased veteran, who claimed descriptions in two books on mass suicides during the Battle of Okinawa were defamatory.
Presiding Judge Toshimasa Fukami denied the plaintiffs' claim, saying: "The army was deeply involved in the mass suicides, so it's possible to presume the veterans were involved. It's difficult to readily conclude that the veterans in question ordered [the civilians to commit] mass suicide, but the books' descriptions have reasonable grounds, and therefore, there is due reason to believe [the descriptions] are truthful."
The plaintiffs demanded 20 million yen in compensation and a publication ban on Oe's "Okinawa Noto" (Okinawa Note) and "Taiheiyo Senso" (Pacific War) by historian Saburo Ienaga, both originally published by Iwanami Shoten Publishers, in 1970 and 1968, respectively, on the ground that the books' claims that military personnel ordered civilians to commit suicide were false.
The plaintiffs plan to appeal to a higher court.
The plaintiffs are 91-year-old Yutaka Umezawa, who was the garrison commander on Zamamijima island, and 75-year-old Hidekazu Akamatsu, the younger brother of Yoshitsugu Akamatsu, who was the garrison commander on Tokashikijima island.
According to "Okinawa Noto," the mass suicides were ordered by Japanese troops. The book does not mention Umezawa and Akamatsu by name, but says, "Those in charge of the mass suicides have not atoned for Okinawa in the least."
"Taiheiyo Senso," however, does mention Umezawa directly, saying, "Umezawa ordered [the civilians to] commit mass suicide."
Fukami recognized the army's role in the mass suicides, based on the recorded testimony of citizens who said they were given hand grenades by the army for that purpose, and the fact that mass suicides were only reported on islands where troops were based.
As for Umezawa and Akamatsu, Fukami said: "Top-down organizations led by the plaintiffs and others were established on the islands. Therefore, it's possible to presume that [Umezawa and Akamatsu] were involved."
However, Fukami refrained from judging whether the veterans had directly ordered mass suicides, saying it was unclear how the orders were passed down the chain of command.
He also said, "The descriptions damaged the social standing of the two veterans and others, but it was reasonable [for the authors] to believe the incident was true, based on related documents and scholarship."
From March 1945 to April 1945, toward the end of World War II, residents on Zamamijima and Tokashikijima islands and Okinawa's main island committed suicide after being cornered by U.S. troops.

Hakone II

Hakone ligt vlakbij Fuji-san en met een obligaat kabelbaantje kom je er echt vlak langs. Het blijft toch een imposante heilige berg.
Als je in dat kabelbaantje zit (en dat is niet mijn favoriete bezigheid, omdat hangende aan zo'n iel kabeltje de meest verschrikkelijke rampscenario's als vanzelf opdoemen af en toe gevoed door verrassend accurate vragen van de kinderen "maar als wij nu allemaal heel hard gaan wiebelen, kan ie er dan niet vanaf vallen?" - en hoe redden wij nou als twee volwassenen drie kinderen?), dringt voorzichtig aan een bijzonder doordringende rotte-eieren-lucht door. Dat bleek gelukkig niet van onze kinderen - of erger - van onszelf afkomstig, maar zijn de sulfaatwalmen die vanuit de berg naar boven komen (met de natuurlijke warmwaterbronnen).

Bij het uitstappen hingen er ook overal waarschuwingsborden dat de dampen giftig waren en je er niet te lang moest rondlopen, maar dat maakt zo'n tocht des te spannender. Met de neus stevig dichtgeknepen wandelden we door de bergen. Af en toe zagen we boven ons hoofd via een ingenieus kabelsysteem treetjes eieren langskomen - en nee, die rotte lucht was niet van die eieren afkomstig.
Eieren? Ja, eieren! Die eieren worden met gevaar voor het leven in de natuurlijke waterbronnen gekookt en krijgen dan een zwarte schil. Heel bijzonder, zodat we waarschijnlijk ook zonder de fijne bijkomstigheid dat het eten van een zo'n ei leidt tot een verlenging van de levensduur met zeven volle jaren, er wel eentje hadden willen proeven.

Hakone I

De kinderen hadden een hele week voorjaarsvakantie. Tijd om iets leuks te gaan doen. Nadat een lang weekend Nagasaki duurder bleek te zijn dan een volle week luxe resort in Bali en ons dat voor drie dagen toch iets te gortig werd, besloten we een lang weekend Hakone te doen. We waren er in November al een dag geweest met Patrick's werk en dachten dat we er de kinderen en onszelf ook een groot plezier mee zouden doen.

Dat bleek gelukkig het geval te zijn - zeker voor ons toen we direct in het happy hour (gratis champagne!) vielen bij aankomst.

De dag daarna naar het fantastische openlucht-museum. Nu ben ikzelf destijds redelijk beschadigd uit een cultureel verantwoorde opvoeding gekomen - zo het heeft vrij lang geduurd voordat ik zo ver was om uit eigen vrije wil naar een museum te gaan, vandaar dat ik altijd een beetje oppas met teveel cultureel verantwoorde dingen (dat kost overigens moeite, moet ik tot mijn grote schaamte bekennen): als ze die vakanties maar zonder mokken achter ons aandraven, zijn we allang tevreden. Maar dit museum kan gewoon niet fout gaan: in de meeste kunstwerken mag gewoon gespeeld worden.

En dan is er ook nog een glas-in-lood-toren met een doodenge trap, maar voorzien van dit soort fleurige afbeeldingen. Kom daar eens om in de katholieke kerk. En tot slot was het geluk echt met ons. Met Patrick's werk was er een heel goed restaurant geboekt, maar helaas had het hotel ons van die reserveringslijst laten halen. Dat heeft ons wel een fijne kamerupgrade opgeleverd, maar toen ook een hele slechte lunch. Dit keer hadden we meer geluk toen we onaangekondigd voor de deur stonden - wat een fantastische tent!

Kinderbrein

En toch word ik nog steeds verrast door opmerkingen van onze mini. Zo is hij er heilig van overtuigd dat hij een hond is, en loopt hij dus meestal keffend en erger, aan alles likkend en nog erger, ook aan ons likkend door het huis.

Maar sinds kort heeft hij nog raardere denkbeelden. Als hij vier wordt, wordt hij niet vier, maar wordt hij Brecht. ?-!? En steeds vaker gebruikt hij het ook in zinnen: Als ik Brecht ben, ga ik fietsen. ??? Waar Brecht dan blijft, is ook voor hem niet helemaal duidelijk - Brecht wordt in elk geval geen Stach, als Stach Brecht wordt. Ik hoop dat jullie het nog kunnen volgen.

Het duurt nog 69 nachten slapen, en dan weten we hoe Stach Brecht wordt, of niet. En zo weet onze derde zijn vierde verjaardag uiteindelijk voor iedereen spannend te houden - da's dan wel weer knap.

Beste cadeau ooit

Ergens in een grote stapel nog in te plakken babyfoto's zit een foto van een bolle eenjarige Brecht die net zijn - hoe cliche - loopfietsje heeft uitgepakt en daar wat wankel opzit. Na enig aandringen en wachten kon hij er uiteindelijk wel mee overweg. Net als later Phenna, en nog later Stach. Maar pas bij de verhuizing naar Japan, waar alles in ons huis gelijkvloers is en er een zee aan ruimte om te crossen is, bleek het fietsje echt goud waard. Eindeloos werd er op geloopfietst. En toen ze iets ouder werden, bleek het ook een heel handig instrument om hoog opgeborgen spullen te pakken.

Maar nu is Brecht 7 en crosst staand op een been met dat fietsje door het huis - af en toe op een arm balancerend. En hoe goed dit ook moge zijn voor een latere carriere bij Cirque du Soleil (iets waar Brecht momenteel wel naar streeft), voor het behoud van zijn tanden vreesden wij het ergste. Bovendien was het loopfietsje een bron van grote kinderruzies. En dus hebben we gisteren, toen de kinderen sliepen, het loopfietsje (dat er na zes jaar intensief gebruik verrassend ongeschonden en fleurig uitziet) stiekem weggeborgen in het garagehok.

En in alle eerlijkheid: na zes jaar voelt het huis bijna leeg zonder loopfietsje (hoewel de kinderen de verdwijning gelukkig nog niet hebben opgemerkt...). Dus als iemand nog een onverwoestbaar z.g.a.n. loopfietsje wil hebben - vraag gerust!

Pasen

Nou nemen Japanners vrijwel alle westerse feesten met veel enthousiasme over, maar pasen - nee, helemaal niets. Uiteraard geen kruisen en Matthaeus passions (hoewel dat ook wel een hele Hollandse invulling van de paastijd is), geen Urbi et Orbi, maar - schokkender nog - ook geen paashazen en chocolade-eieren.

Gelukkig organiseert de Kantokring elk jaar een eierfestijn in Odaiba, het nieuw opgespoten eiland met strand in Tokyo Bay. En hoewel de weersverwachting uiterst somber was, bleek het vandaag zoals altijd met de paaslunch prima weer te zijn. Omdat pasen dit jaar ongelukkigerwijs samenviel met de voorjaarsvakantie van de meeste internationale scholen (en de meeste kinderen dus met hun ouders/moeder op reis waren), waren er wat minder kinderen en dus veel meer chocolade-eieren te verdelen. De echte eieren hadden we gisteren geverfd en na een spannende zoektocht (die zeker voor de ouders bijzonder enerverend is - onder de vier jaar oud kan een kind bijna op een ei staan en het - aaaaargh!!! - nog niet zien) had ieder kind al dan niet met veel hulp een ei gevonden. Daarna lekker picknicken en even achteroverzakken in het zonnetje. Dat er ondertussen berichten rondgingen dat het in Nederland een witte paas zou zijn, maakte de stemming er alleen maar beter op. Enig nadeel van een warme paas (20 graden) is wel dat we nu met tassen en zakken vol gesmolten eitjes zitten. Ach en zo "hep elk voordeel ook sijn nadeel".

Boter

Al sinds ik op mijn achtste naar het jeugdjournaal ging kijken, ben ik doordrongen van het grote probleem dat "boterberg" heet. Mijn indruk is vast niet juist, maar diep in mijn hart heb ik het idee dat veel gemeenschapsgeld wordt verspild aan een soort boerenmaffia, die voor elke kilo boter die vernietigd moet worden veels te veel geld in handen geduwd krijgt. Zou het echt wel boter zijn die wordt ingeleverd? Of is het gewoon wat slachtkoeienvet in een emmer?

Maar er is een oplossing. In Japan is er GEEN boterberg, maar - schrik niet! - een boterTEKORT. Nog erger, we zijn gerantsoeneerd tot maximaal twee boters per klant, als we al niet afgeschrikt worden door de prijs: 8 euro voor een pakje boter!

Ben ik nou de enige die een geniale oplossing ziet door die boterberg gewoon naar Japan te brengen en te verkopen voor 5 euro per pakje?

Ambulance II

Schreef ik nog geen week geleden zijdelings over de problemen van het ambulancevervoer in Tokyo, blijkt het nog erger te zijn dan ik dacht. Een patient die in 34 ziekenhuizen in Tokyo werd geweigerd! Moet je als familie bijna kiezen als iemand met een hartinfarct op de grond ligt: "laten we hem hier gewoon rustig sterven, of nemen we de kleine kans dat hij in een ziekenhuis behandeld wordt tegen de grote kans dat hij in de ambulance zal sterven met op de achtergrond het geluid van " wilt u alstublieft uit de weg gaan, alstublieft, dank u wel, wilt u alstublieft uit de weg gaan, alstublieft, dank u wel". Maar hopen dat wij nooit voor die keuze komen te staan...

En eigenlijk ook heel verrassend. Ik bedoel, je kan hier niet langs een uitrit lopen zonder dat er minstens twee "haidozo's" je begeleiden. Als er een put in de weg is, staan er drie mannen omheen om te voorkomen dat je dwars door de wegversperring heen loopt en in de put valt, maar als het aankomt op echt noodzakelijke hulp, dan draait iedereen zijn hoofd om. Zouden ze in Japan geen tuchtcollege hebben? Het Nederlandse Centraal Tuchtcollege is namelijk onverbiddelijk: een arts moet in noodsituaties (ook buiten zijn werktijden) hulp bieden:

http://medischcontact.artsennet.nl/content/dossiers/1301192568/553211552/AMGATE_6059_138_TICH_R198414804788753/?PHPSESSID=00083df16f87be83311398e7d34818d9


Uit de Japan Times van woensdag:


24,089 cases of multiple ER snubs last year
Kyodo News
Emergency patients were rejected by medical facilities more than three times before being hospitalized in 24,089 cases nationwide last year, the Fire and Disaster Management Agency said Tuesday.
Of these, 8,618 cases involved patients younger than 15, and 1,084 cases involved pregnant women, according to the agency's first-ever such survey.
Rejections of seriously ill patients accounted for 14,387 cases, the agency said.
According to the survey, children were rejected mostly because no pediatricians worked at the facilities, while treatment difficulties were cited in the rejection of pregnant women and other patients in serious condition.
As for patients under 15,220 emergency transfer cases were rejected more than 10 times in 15 prefectures, including Tokyo, Osaka and Saitama, with one patient in Tokyo rejected 34 times.
In 16 child transfer cases, patients had to wait more than two hours before finally being hospitalized, according to the agency. In five of the cases, the patients had to wait more than 2 1/2 hours.
In 53 emergency transfer cases involving pregnant women, the patients were rejected more than 10 times, with one patient in Chiba Prefecture rejected 42 times, the agency said.
Other patients in serious condition were rejected more than 10 times in 1,074 cases, it said.
The rejections were seen mainly in large metropolitan areas, including Tokyo and Osaka.
"Medical facility staff probably think other facilities will accept the emergency patients as there are many institutions there," one agency official said.
However, experts also point out the falling number of doctors and emergency hospitals as a reason behind such a high number of rejections.
According to the health ministry, hospitals capable of accepting emergency patients numbered 3,153 at the end of last March, down 118 from 2003.

Koest!

Langzamerhand maken we ons ook de Japanse gebaren eigen. Zo buigen we te pas en te onpas - ook tegen gaijin en hebben we er een goed oog voor gekregen om de diepte van de buiging op waarde te schatten. En als de metro vol is, draaien ook wij ons inmiddels om om ons met onze billen naar achteren naar binnen te wurmen. Het heeft overigens lang geduurd voordat we de Nederlandse brede-arm-binnendring-manieren hadden laten varen.Tot zo ver dus geen probleem.

Lastiger is dat onze kinderen alleen maar de Japanse wenkgebaren kennen en wij die langzamerhand overnemen. En waar het met de andere gebaren alleen maar vreemd staat als je die in Nederland uitvoert, moet je met het Japanse wenkgebaar behoorlijk op je hoede zijn.

Want als je in Nederland iemand met armgebaren bij je wenkt, maak je een "scheppende" beweging met je arm van 90 graden gebogen tot aan/boven je schouder met je handpalm omhoog. En als je een hond wegjaagt, maak je wat snelle vingerbewegingen met je handpalm buikwaarts en de bovenkant met je hand richting hond "koest".

In Japan wenk je iemand bij je met je handen in de "koest"-houding, waarbij je je vingers snel een paar keer 30 graden buikwaarts beweegt en als je een hond wegjaagt heb je je handen ook in die houding, maar beweeg je je handen een paar keer snel 30 graden hondwaarts. Heel subtiel dus en eigenlijk - zoals met alles - onhandig Japans. Pas na drie jaar lukt het een beetje die gebaren van elkaar te onderscheiden. Maar langzamerhand merken we dat wij allemaal, kinderen voorop, mensen op de Japanse manier toewenken - heel logisch natuurlijk. Maar dat kun je beter niet in Nederland doen. Op zijn best kijken mensen verbaasd, en op zijn ergst worden ze woedend. En probeer dan maar eens uit te leggen dat je zover verjapanst bent dat je iemand op Japanse wijze wenkte in plaats van wegjoeg...

En het begon zo goed...

Gisterenavond naar 2 Many DJ's geweest. Leuk, maar begon aanzienlijk later dan we hadden gedacht. Dus om 01.15 voortijdig (uitgerookt en gedronken) weggegaan - naar Smash-hits, waar anders?

Gelukkig niet zo heel laat thuis en nog beter - met maar een kind op de loer, waarvoor ik in een vlaag van helderheid nog wat drinken en eten heb neergezet, zodat ik een beetje kon uitslapen. Heerlijk - geen ruzie, geen gedoe en elk uur een kus van Stach om te kijken of ik al aan de dag kon beginnen. Lekker wentelteefjes gebakken en klaar voor een leuke dag vol cola en sushi.

Maar na het douchen trof ik Stach helemaal bebloed aan. Bij een illegale activiteit (het opsnoepen van de poedersuiker) was hij van de stoel gevallen en vanwege het erfelijke pechsyndroom had hij daarbij zijn kin op een voor mensen die niet met dat syndroom zijn belast niet goed voorstelbare manier, diep opengehaald. Zo diep dat ik een pleister alleen misschien niet toereikend vond. Onze Nederlandse huisarts was er helaas niet, maar de Japanse kliniek meldde dat de plastisch chirurg (welja!) om drie uur tijd had.

Gelukkig konden we voor die tijd nog lekker sushi eten, en nu is hij netjes gehecht a raison de 17000 yen (120 euro!) per hechting. Hij heeft er vijf. En hoewel hij het allemaal erg onpretig vond, is Stach nu gereed voor het cola-deel van de dag. Nou ja, hij heeft het inmiddels wel een beetje verdiend!

Skien

Patrick heeft het niet getroffen met mij. Hij vindt skien echt leuk en ik vind het maar matig. Maar nu Brecht 7 is en Phenna bijna 6 had hij ineens bedacht dat het wel tijd was om de kodomootjes te leren skien. Maar wat dan met Stach? Drie jaar oud en gedurende de winterse dagen dit jaar een hartgrondig sneeuwhater. We besloten Stach niet mee te nemen en bij mij thuis te laten, maar Patrick was er niet helemaal gerust op. Hoe zou Stach reageren als de andere twee leuk met papa mogen skien en hij saai bij mij thuis moest blijven?

Brecht en Phenna sprongen in elk geval een gat in de lucht. Skien, met papa! En Stach? Die was net zo blij. Hij blijft bij mij (en ja, Stach zit nog steeds hardnekkig in zijn Oedipus-fase) en heeft inmiddels bedongen dat hij elke dag cola mag drinken en ook nog een keer sushi gaat eten - hij zegt nog net niet "stumperds" tegen Brecht en Phenna, maar zijn blik spreekt boekdelen, want wie wil er nu skien als je thuis lekker sushi en cola krijgt?

Nog een (on)bekende column

Ik geloof dat ik in een grijs verleden, toen ik Word-bestandjes met belevenissen de wereld instrooide al eens heb verteld over mijn brandalarm-problemen. Daar heb ik vervolgens ook nog een column voor de Shinbun over gemaakt. Het volgende verhaal is dus al grotendeels bekend bij de Japanse lezers en de Nederlanders die die Word-bestandjes hebben gelezen - sorry daarvoor, maar ik hoop dat ik in elk geval Carla er een groot plezier mee doe. Ik geloof dat Harm en Andrea er in elk geval nooit last van hebben gehad...

Nu het inmiddels al meer dan twee jaar geleden is dat de laatste brandweerman voor onze voordeur stond, durf ik eindelijk op te biechten dat ik waarschijnlijk een overeenkomst heb getekend waarin ik afstand doe van alle brandweerhulp gedurende de tijd dat wij nog in Tokyo wonen.

Dat zit zo. Wij woonden net een week in Tokyo en hadden – gewaarschuwd voor de torenhoge prijs van risottorijst – een behoorlijke en niet in onze keukenkastjes passende hoeveelheid risottorijst meegenomen. Die rijstberg moest dus op. Ik besloot onze fameuze risotto te maken, zette de afzuigkap aan, de pan op het vuur en de risotto daarin. Het leukste van risotto maken is dat je na een paar minuten een beetje (of veel, afhankelijk van je alcoholbehoefte) Nouilly Prat op die rijst smijt waarna je – volgens Jamie Olivier althans – de goddelijke geuren van de “sizzling risotto” ruikt. Heerlijk! Ik wachtte tot het juiste moment en smeet er een flink borrelglas in. Terwijl ik klaarstond om die orgastische geuren op te snuiven, brak de hel los. Het brandalarm ging af! En voor diegenen die dat genoegen nog niet hebben gehad, da’s niet misselijk. Niet alleen gingen alle brandsirenes in huis af met oorverdovend lawaai, ook flikkerden de brandlampen en daaroverheen brulden drie kleine kinderen. Ik zette de pit dus maar even uit.

Door een klein akkefietje een paar dagen daarvoor (het was natuurlijk ontzettend lief dat een aantal vriendinnen een welkom-thuis-bosje-bloemen lieten bezorgen, maar waarom ze dat op de eerste dag deden, terwijl niemand mij nog had verteld op welke knop is moest drukken om de voordeur beneden in de hal te openen, en ik daardoor intuitief (het was echt de grootste knop midden op het apparaat) het alarm indrukte en vervolgens alle andere knoppen zodat ik met een blik alsof er niets aan de hand was in elk geval de bloemen uit de handen van de verbijsterde bloemenbezorger kon grissen en mij vervolgens een uurtje kon bezighouden met het uitvogelen hoe ik dat f...f...f...-alarm weer uitkreeg) wist ik in elk geval bij benadering op welke knoppen ik moest drukken om het alarm uit te schakelen. Ik meldde vervolgens nog tegen de gniffelende au pair dat het toch altijd verrassend is dat geen enkele buur ooit op zo’n alarm reageert en ging door met koken. Niet voor lang.

Nog geen minuut later ging de bel. Niet van iemand die voor de schuifdeuren beneden stond, maar van iemand voor de voordeur boven. Dus toch! Een gealarmeerde buur! Met het vriendelijkste gezicht, de fles drank reeds in handen om onder het genot van een glaasje-voor-de-schrik kennis te maken, deed ik open. Maar daar stond een brandweerman! In vol ornaat! In vuurwerend pak, gasmasker op en de brandslang stevig in handen! De neiging om de deur direct weer dicht te gooien weerstond ik en in mijn beste-na-drie-dagen-cursus-helemaal-niet-zo-slechte-Japans mompelde ik de sacrale woorden “gomennasai” “ima daijobu” en boog drie keer. De Japanse brandweerman inspecteerde voor de zekerheid nog even het huis en ging vriendelijk buigend weer weg. Nadat ik zelf die glaasjes-voor-de-schrik had opgedronken, lukte het om de risotto zonder verdere problemen te bereiden.

Jammergenoeg had een keer risotto eten een zeer beperkte invloed op de risottoberg en niet lang daarna kwam het gevreesde moment waarop weer risotto gemaakt moest worden. Door ervaring wijs geworden zette ik dit keer alle keukenramen open. Dit overkwam me geen tweede keer! Risotto in de pan, even wachten en een glas Nouilly Prat eroverheen. Maar helaas... weer het alarm dat ik dit keer nog sneller uitkreeg en een minuutje later de brandweerman... in vol ornaat uiteraard.

Maar goed, drie keer is scheepsrecht. En het zou toch moeten lukken om risottorijst te koken zonder dat het alarm afging. De kinderen en de au pair had ik veilig opgeborgen. Alle ramen in huis stonden open, de pan op de achterste pit onder de loeiende afzuigkap en tot in mijn tenen gespannen stond ik klaar met het glas Nouilly Prat. Het mocht niet baten. Snel zette ik het alarm af en liep naar de voordeur waar inderdaad een brandweerman in vol ornaat stond (de brandweerslang inmiddels ook door ervaring wijs geworden niet actief richtend, maar ludiekjes in handen). Ik ving iets op over “drie keer” en “moeilijk” en toen moest ik dus een briefje ondertekenen, wat ik uit arren moede maar heb gedaan (wel voor de zekerheid in het Engels erbij vermeld dat ik gedwongen had getekend, omdat ik niet begreep wat er stond). Ik kan niet zeggen dat het alarm daarna nooit meer is afgegaan (pas na zes keer vond ik de oplossing voor het Nouilly Prat-probleem), maar de brandweer – die hebben we nooit meer gezien.

Columnist

Sinds vorig jaar ben ik ook "columnist" van de Shinbun - het blad van de Nederlandse kantokring in Tokyo. Ik zei vrij soepel ja, omdat ik me had bedacht dat het schrijven van zo'n stukje niet al te veel tijd zou kosten en ik een ruime keuze had in de stukjes die ik op dit log had geplaatst. Helaas lekte het bestaan van mijn log uit en zijn er inmiddels heel veel Nederlanders in Japan die mijn log lezen. Dat is natuurlijk heel vleiend, maar ook wel een beetje lastig. Niet alleen moet ik me dus een beetje inhouden als ik over anderen schrijf (hoewel ik dat toch al deed), ook is het af en toe zoeken naar gespreksonderwerpen "ja, dat las ik al op je log"... Vervelendst van al is dat ik die goudmijn aan stukjes dus niet kan gebruiken voor de Shinbun en echt zelf aan de slag moet.

En om jullie (de niet Japanse lezers) nu niet tekort te doen - hierbij mijn stukje uit de laatste Shinbun over mijn visitekaartje:

Kort nadat ik in Nederland advocaat was geworden, kreeg ik mijn eerste eigen visitekaartjes. Dat had nogal wat voeten in aarde, omdat de kaartjes een aantal keer opnieuw naar de drukker moesten om alle fouten die logischerwijs bij het schrijven van mijn naam worden gemaakt, eruit te halen. Maar toen had ik ook een prachtig kaartje, roomwit, met chique gouden opdruk. De latere wijzigingen in de lay-out en kleur van dat kaartje maakten het er overigens niet mooier op, maar ik had in elk geval een kaartje (en dan nog wel eentje dat ervoor zorgt dat afsnauwend winkelpersoneel net wat harder gaat lopen). Alleen al om die reden had ik moeite om afscheid te nemen van mijn werk toen wij naar Japan vertrokken.

Inmiddels heb ik me redelijk verzoend met een kaartjesloos bestaan, maar af en toe is het toch onhandig, bij voorbeeld als je aan een onbekend iemand een e-mailadres wilt doorgeven zonder de logischerwijs daarbij te maken spelfouten. Maar ja, als echte Hollander met een matige kennis van de Japanse taal wogen de kosten en moeite voor het maken van een kaartje niet op tegen de te verwachten voordelen.

Maar toen was daar vorig jaar ineens het icecard-aanbod van KLM! Gratis! In het Engels! Eigen visitekaartjes! Voor de mensen die het icecard-aanbod nooit hebben gezien (of die in het bezit zijn van een kaartje en het aanbod dus achteloos hebben weggeklikt): een icecard is een gratis visitekaartje waarop de naam van een bedrijf staat, zodat jij reclame maakt voor het bedrijf elk keer dat je je gratis icecard ronddeelt. Wat een gouden kans!

Dolblij ging ik aan de slag. Naam (zonder fouten), type kaartje (wel een beetje hinderlijk dat op alle kaartjes ook KLM zou staan, maar misschien heel handig om bij een of andere balie-onbenul een upgrade af te troggelen) en een eigen foto op de achterkant. Nu werd ik echt enthousiast. Welke foto zou ik nemen? Een foto van de drie koters zou wel erg moederlijk staan (en bovendien onhandig in situaties dat de burgerlijke stand en het bestaan van nakomelingen liever een beetje in het midden gelaten wordt) en van mezelf te ijdel (en bovendien neemt vriendlief bij voorkeur foto’s waarop ik kwijlend lig te slapen en die konden dus ook echt niet). En ineens bedacht ik me: een echt Japanse foto! Had ik niet laatst? En na even zoeken vond ik inderdaad een prachtig uitgelijnde foto die ik in een van de tempels van Kamakura had gemaakt. Een schitterende licht-diffuse zonnestraal... een zwarte kogel... een mooi blank houten ski–achtig object met helder uitkomende gitzwarte kanji en daarachter een subliem vallende schaduw. Zo ik ooit een uitstekend geslaagde foto had gemaakt, dan was het zeker die.
Na enige spannende momenten had ik de foto geupload. Nog een laatste blik op de gegevens, het soort kaartje en grijnzend drukte ik op de knop bestellen. Slechts twee weken wachten en ik zou 25 gratis zelfgemaakte visitekaartjes ontvangen. Sterker nog, over twee weken wachten zou ik eindelijk echt bestaan in Japan!

Ze kwamen zelfs sneller. En het moet gezegd: ze waren heel erg mooi. Vol trots stond ik vriendlief op te wachten om mijn eerste Japanse meishi officieel aan hem uit te reiken. Ademloos keek ik naar zijn reactie. Als een goed geintegreerde gaijin bekeek hij eerst uitgebreid de voorkant van het kaartje en draaide hem toen om, zodat ook de achterkant aandachtig bekeken kon worden. Hij keek inderdaad aandachtig (begrijpelijk, het was echt een prachtige foto), maar stelde vervolgens de vraag: “maar waarom heb je nu een foto van een Japans graf op je kaartje geplaatst?”

Een Japans graf? Op mijn visitekaartje? Daar had ik geen antwoord op. Vriend heeft het nog laten nakijken door zijn secretaresses en er staat inderdaad iets in de geest van “Rust zacht Tanaka-san” op dat ski-achtige object op de achterkant van mijn zelf ontworpen visitekaartjes. Het zal KLM deugd doen dat ik die ice-cards nooit heb durven gebruiken (het is wellicht niet al te positief als je gewaardeerde klanten jouw luchtvaartmaatschappij associeren met lijkkisten en begraafplaatsen), maar bovenal leek het me ook niet al te handig om mijzelf met een dode Tanaka-san te associeren. En totdat ik weer een werkgever kan afzeiken in verband met die gebruikelijke spelfouten in mijn nieuwe kaartje, laat ik het er ook maar bij.
Ik ben een meishi-loze gaijin, zo erg is dat toch niet?

Gay-bar

Vorige week belandde ik in een hele aardige kroeg in Ebisu (een wijkje in Tokyo), stampvol met Japanners en toch een Engels menu! Prima tent, die ik - zoals dat wel vaker gaat als je hier op sleeptouw wordt genomen - nooit of te nimmer meer kan terugvinden. Gelukkig blijkt Daniela (onze au pair) die kroeg ook te kennen, dus als ik echt wil, dan zal het wel lukken. Ik kwam erachter dat zij die tent ook kent, omdat ik haar mijn wc-belevenissen daar vertelde.

Ik vermoed dat ik met die laatste opmerking de interesse wel heb gewekt, maar ik ging op enig moment naar de wc en liep daarvoor een gangetje in waar ik al heel wat Japanse dames voorzien van LV-tas in (en uit) had zien gaan. Dat was een goede keuze, want de eerste deur was voorzien van de tekst "Men". De tweede ook. De derde niet. daar stond "gay". De vierde "women" en de vijfde ook.

"Gay"??? Waarom? Wat is de zin van een gay-plee? En bovenal: wie maakt er gebruik van? Vrouwen in elk geval niet en de gemiddelde heteroman zie ik het ook niet zo snel doen en of gay-men het hier aandurven - ik vraag het me af.

Een kleine waarschuwing is in elk geval op zijn plaats. Mocht je er ooit komen. De deuren zijn van doorschijnend glas - vandaar het gordijn achter de deur. Ik kwam er gelukkig nog net op tijd achter...

De foto's van Nagano!

Tuitert praat na na zijn ongelukkige val.
Die Oranje jas heb ik vlak voordat we naar Japan gingen gekocht en vrijwel nooit meer aangehad. Belangrijke reden is dat je hier vrijwel niets aan een zomerjas hebt, maar bovendien ben je na drie jaar Japan er wel achter dat zo'n kleur echt niet kan hier... De vlaggetjes trokken de aandacht van veel geinteresseerde Japanse peuters...
Zonder tekst bleken we het Wilhelmus gelukkig nog te beheersen: de vlaggen zijn voor Sven Kramer en Bob de Jong.

World Cup

Ergens vorig jaar heb ik 12 uur lang tijdens een vlucht van Tokyo naar Amsterdam zitten kwijlen bij de aanblik van de dijen van met name de sprinter Gerard van Velde, die praktisch naast mij zat, hoewel ik daarmee niets ten nadele wil zeggen van de rest van de schaatsploeg - stuk voor stuk allemaal erg goed getrainde lijven. Ik realiseerde me toen ook ineens dat het waarschijnlijk erg leuk zou zijn om zo'n wedstrijd eens in het echt mee te maken - ik durf het bijna niet te zeggen, maar ik ben nog nooit in Thialf geweest....

Het geluk was met ons - en afgelopen weekend werd de World Cup in Nagano verreden. We hadden geoordeeld dat zaterdag de leukste dag zou zijn - 2 x 500 vrouwen (weliswaar niet echt medaillekansen, maar altijd leuk), de 1000 mannen (misschien het laatste goud voor Jan Bos) en de 10000 mannen (met Sven Kramer en Bob de Jong). In een voor Japanse begrippen redelijk gevulde hal vielen de Oranje Oranda-jin behoorlijk op en we werden dan ook steeds in beeld gebracht tot grote vreugde van onszelf en de in Nederland kijkende familie en vrienden (van anderen, want ik geloof dat jullie allemaal lekker lagen te tukken!) die vol enthousiasme belden - "ik zie jullie zitten!!!".

Die 500 vrouwen was inderdaad leuk om naar te kijken en zowaar nog een bronzen medaille. Daarna de 1000 met de sneue val van Mark Tuitert en geen enkele medaille - hoe hard we ook hebben geschreeuwd om "onze" schaatsers net dat duwtje in de rug te geven.

De 10.000 viel ons erg mee. Thuis is het meestal toch een rit waarbij je zonder zorgen tussen de derde en tiende minuut iets anders kan doen, maar hier bleef het leuk, zeker omdat je zo'n schaatser toch bijna een halve ronde kan toeschreeuwen. Echt leuk werd het pas bij de rit van Sven Kramer die Chad Hedrick zowaar op meer dan een hele ronde zette.

Van Bob de Jong hadden we daarna niet echt hoge verwachtingen, hoewel ik als ik zijn naam tegenkom wel altijd even moet glimlachen. Bij de ouders van een vriendin van mij is op enig moment een baby te vondeling gelegd - en de vinder mag de naam aan de vondeling geven. Nu hadden zij - begrijpelijkerwijs - geen namen meer voor handen en aangezien Bob de Jong net voor die vondst een belangrijke wedstrijd won, gaat het kind nu als Bob door het leven. Maar de echte Bob de Jong deed het buitengewoon goed in Nagano en haalde zowaar nog brons ook.

Daarna - daar hadden we eerlijk gezegd geen rekening mee gehouden - nog de women's pursuit, waarbij "wij" ook wereldkampioen werden. Echt een leuke dag en volgens de kenners (er was zowaar nog een groep van 20 man die dit soort schaatswedstrijden al een jaar of twintig volgt!) de beste dag.

Volgend jaar zit Nagano helaas niet in het schaatsprogramma, maar mochten we er nog zijn in 2010, dan hopen we dat Nagano weer op het programma staat!

p.s. Foto's volgen, maar blogger heeft upload-kuren...

Cosmetische chirurgie

Toen we nog in Nederland woonden, kon ik ademloos - en Patrick vol afschuw; hij kan niet tegen bloed - kijken naar het programma "Make me beautiful". Lelijke gansjes werden in zes weken in volstrekte afzondering omgetoverd tot prachtige dames. Hoogtepunt vond ik altijd dat het voormalig lelijke gansje prachtig opgemaakt, gekapt, gekleed en geopereerd zich aan haar familie en vrienden mocht presenteren. En aangezien het mijn stellige indruk is dat - behalve in gevallen van veel geld en/of macht - de meeste stellen zich wat uiterlijk betreft ongeveer in dezelfde league bevinden, was het met name sneu om zo'n arme man te zien opkijken naar zijn vrouw die hem op dat punt ineens ver voorbijgestreefd was. Jammer dat er nooit een vervolg is geweest of die stellen nog samen zijn.

Ik vroeg me bij het bekijken van dat programma wel regelmatig af als dezelfde hoeveelheid tijd, geld en aandacht zou worden besteed aan het op niet-chirurgische manier verfraaien van zo iemand of die dan niet van zo'n operatie zou afzien. Groot deel van de metamorfose had wat mij betreft te maken met een beter kapsel, andere make-up, meer bewegen en sexy kleren - en niet zozeer aan die operaties. Ik kan niet zeggen dat ik op mijn wenken werd bediend, maar er is inmiddels een programma dat dat probeert "Say no to the knife" van BNN. Ik had er vorige week in Nederland een klein stukje van gezien en was zo geinteresseerd dat ik gisterenavond even heb gekeken op uitzendinggemist.nl.

Patrick kon zijn nieuwsgierigheid ook niet bedwingen en was verrast over het effect van photoshoppen (om aan iemand te laten zien dat het totaal zinloos is om je te spiegelen aan fotomodellen, omdat die er IRL ook heel anders uitzien). Dat herinnerde mij aan de documentaire van Sunny Bergman over de schoonheidsindustrie die ik vorig jaar al eens had bekeken ("Beperkt houdbaar" en te zien op http://www.beperkthoudbaar.info/). Patrick had er tot mijn stomme verbazing zelfs nog nooit van gehoord. En hoewel ik niet de hele documentaire geslaagd vond (Sunny tobt wat af over haar eigen lijf), waren er zeker waanzinnig interessante opnames in en met name mijn verhaal van die hele enge Amerikaanse chirurg die schaamlipoperaties bij 15-jarige meisjes uitvoerde, wekte de belangstelling van Patrick. En zelfs als je de documentaire al een keer hebt gezien, is het iets onvoorstelbaars. Een chirurg die er prat opgaat om 350.000 dollar per MAAND te verdienen, Sunny voorrekent dat er toch voor minstens 2 ton verbeteringen nodig zijn ("Oh and add an extra 10.000 for the under arms") Een moeder die 20.000 dollar ("I am shocked that this is not covered by the insurance. I mean it is a condition that can be cured") neertelt voor het verfraaien van de vagina van haar 15-jarige dochter! 15 jaar! 20.000 dollar! En op de vraag of ze dan ooit gezien heeft hoe dat er dan wel niet uitzag vol afschuw antwoordde "Oh no, I mean she is my daughter!, but the doctor said she was a candidate. So."

We hopen dat Phenna nooit zo onzeker zal worden dat ze dit soort macabere wensen krijgt, maar mocht dat wel zo zijn, dan wordt dat geld besteed aan psychische hulp om ermee te leren leven en wat realistischer wensen ten aanzien van het eigen lijf te krijgen en niet aan zo'n griezel die haar als "candidate" benoemd.

Ambulance

Sommige dingen zijn in Japan zo anders, maar voor ons inmiddels zo vertrouwd, dat ik me vorige week in Nederland ineens realiseerde dat het ambulancevervoer echt de moeite van het beschrijven waard is. Niet dat ik ooit - in Nederland of Japan - in een ambulance heb gelegen, maar toch.


Als je in Nederland een sirene hoort (ben vrees ik de enige die nog steeds niet de drietonige-toeter van de politie en de viertonige toeter van de ambulance kan onderscheiden - er schijnt een ezelsbruggetje te zijn dat als je op de tonen "hij is niet dood" (eerlijk waar!) kan zingen, het om een ambulance gaat, maar zelfs met die hulp lukt het mij niet), dan weet je dat er dus iets in vliedende vaart aankomt scheuren, dwars door rood heen gaat en zonodig op de verkeerde baan op weg is naar iets ernstigs. Bij aankomst springt het personeel eruit, en wordt zonodig direct begonnen met reanimeren voordat er al eerste-hulpend snel naar een ziekenhuis wordt gereden (krijg direct George Clooney in gedachten, wachtend op de volgende bijna-dode patient die nog nipt gered kan worden). In je argeloosheid denk je dat het er overal zo aan toe gaat, maar niet in Japan!


Nou zijn er gelukkig wel ambulances. Maar als je - een verrassend zachte - sirene hoort, dan zie je in de verte een ambulance aantuffen. In die ambulance zit een chauffeur en daarnaast zit de omroeper die in het Japans roept "wilt u alstublieft uit de weg gaan, alstublieft, dank u wel, wilt u alstublieft uit de weg gaan, alstublieft, dank u wel". Als het licht op rood springt, wordt er meestal gewoon gewacht. En als je net je auto aan het inparkeren bent, dan kijkt ook niemand boos of verbaasd dat je dat even op je gemak afrond. En niet dat die omroeper dan in het Japans dingen gaat schreeuwen als "ga GVD uit de weg klootzak, d'r gaat hier iemand dood" - wat ik een eventuele Nederlandse omroeper wel zou horen doen, denk ik.


Op de plaats van bestemming aangekomen, wordt veel tijd besteed aan het mooi leggen van de patient op de brancard en daarna wordt de patient vastgezet in de wagen (meestal zonder hulptroepen naast het bed) en gaat de ambulance op weg naar het ziekenhuis. Iets medisch wordt er niet gedaan - ook niet heel verrassend, het gaat immers om brandweerlui (!) die de ambulance besturen. En daar gaat de ambulance "wilt u alstublieft uit de weg gaan, alstublieft, dank u wel, wilt u...".


Uitsmijter is dan dat je vanuit de ambulance wordt overgeheveld naar de wachtkamer en meestal gewoon netjes op je beurt moet wachten, maar als je die slakkenrit langs diverse ziekenhuizen (het is volkomen arbitrair welk ziekenhuis op welke dag een EHBO draait en - belangrijker - ook nog patienten accepteert) al hebt overleefd, dan zal het vrijwel nooit direct levensbedreigend meer zijn. Dus in die zin is het dan wel weer begrijpelijk. Maar goed dat George hier niet woont.

Ontboden

Af en toe lees je in de krant dat Nederland een of andere ambassadeur ontbiedt om het ongenoegen over het een of ander uit te spreken. Dat leek (en lijkt) me altijd een behoorlijk rituele dans. Ik bedoel - als je echt boos bent, verbreek je alle banden, maar zo boos (of zo weinig opportunistisch) zijn we dan meestal ook weer niet.

Las ik vandaag in De Telegraaf dat "onze" ambassadeur in Tokyo is ontboden naar aanleiding van een akkefietje met bijtende zuren (Japan)/stevig stinkende boter (de activisten) tussen Sea Shepherd (een Amerikaanse zeezoogdieren beschermingsgroep op een Nederlandse boot met Australische crew) en een Japanse walvisvaarder. En dan vind ik het toch ineens een beetje zielig dat die arme man een preek krijgt, omdat het "onze" boot is. Ben benieuwd of hij de gelegenheid heeft aangegrepen om te wijzen op de schending van de internationale afspraken over de walvisjacht.

Little bitch

Na de aangifte van verkrachting door het jonge meisje uit Okinawa heeft het Amerikaanse leger het flink voor de kiezen gekregen. Iedereen vast op de basis, alle verloven ingetrokken en verplichte lessen "hoe gaan we om met de lokale bevolking" en "waarom verkrachting niet mag". Op zich wel goed hoor, maar toch wel erg sneu dat zo'n grote groep in feite wordt gestraft voor de acties van een onbenul.

Nog sneuer: het meisje heeft de aanklacht ingetrokken. Ze is wellicht wel tegen haar zin gezoend, maar niet verkracht. De Amerikaanse militair is weer op vrije voeten. Het meisje zelf zal overigens niet vervolgd worden, hetgeen ik echt onbegrijpelijk vind. Je luist iemand erin (en echt, het Japanse juridisch systeem is geen pretje), zet alle verhoudingen op scherp en trekt vervolgens de klacht in ("nee, nou ja, oooh, verkracht is niet als iemand zijn tong in je mond stopt, ooh, nou ja, danne was het niet echt verkracht, denk ik").

Het Amerikaanse leger zet - als braafste jongetje van de klas - het onderzoek nog even voort. Justitie hier doet namelijk voorkomen dat het onderzoek alleen maar wordt gestaakt uit consideratie met het meisje (aannemende dat zij de klacht heeft ingetrokken, omdat zij niet langer elke dag wilde worden geconfronteerd met haar "verkrachting"), en om elke schijn tegen te gaan wil de US nog even zeker hebben dat er echt niet verkracht is, maar van het Japanse verhaal geloof ik eerlijk gezegd geen snars. In ieder geval een wijze les voor Tyrone Hadnott dat hij als 38-jarige in het vervolg beter kan zoenen met iemand van zijn eigen leeftijd - en dat ook maar beter niet meer tegen iemands zin in kan doen.

Mile High Club

Zo zat ik de afgelopen week weer twee keer twaalf uur in het vliegtuig naar en van Nederland. En ik vlieg al niet weinig. Wellicht daardoor dat de berichten over de Mile High Club (voor de niet-kenners: als je sex hebt in een vliegend vliegtuig) op mijn warme belangstelling kunnen rekenen. Heb je gelijk ook iets om over na te denken op de wc waar ik zelf al nauwelijks in pas, laat staan dat er nog een man bij zou moeten.

Ik had gelukkig genoeg punten voor een upgrade naar de business class en bevond mij vannacht als enige (!) vrouw tussen 34 mannen. Wat een gouden kans! Maar zoals Elsschot al schreef: "tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren...". En ach, je moet iets te wensen houden in het leven.

Room eleven

De laatste avond voor mijn reisje naar Nederland hadden we kaartjes voor Room eleven in The Cotton Club. Vooraf lekker gegeten (en gedronken!) bij Salt en toen naar The Cotton Club. Ik was daar nog niet eerder geweest. Het is een hele leuke club, en als je er eenmaal bent ook een "echte" jazztent, maar zoals wel vaker in Tokyo - tot aan de drempel heb je de indruk dat je een kantoorzaal instapt.

Uiteraard waren er meer Nederlanders (de band is hier echt populair, maar in Nederland vrij onbekend - en het is dus een Nederlandse band) en de muziek was nog beter dan de CD. De nieuwe single kan je hier zien en beluisteren en volgende maand komt de nieuwe CD uit:

http://room11.hyves.net/

Daarna nog even nagepraat met de band. Zo grappig, dat mensen zo vol verwachting naar Japan komen en het allemaal "te cool" vinden en wij hier gewoon wonen. Daarna nog lekker wat gedronken in een Belgische kroeg, zodat ik de dag daarna veel te vroeg en voorzien van een stevige kater richting Narita afzakte. Room eleven komt waarschijnlijk in het najaar weer, dus we hebben iets om naar uit te kijken. In Nederland zal het waarschijnlijk iets eenvoudiger zijn om ze life te zien - zeker de moeite waard; zelfs als je niet van jazz houdt!